Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα κάτωθι άρθρα:
α) Αρθρο 28: που αναφέρεται στην κατάταξη των φαρμάκων σε θεραπευτικές ομάδες από το Επιστημονικό Συμβούλιο Εγκρίσεων του ΕΟΦ (ΕΣΕ)
β) Αρθρο 43: που αφορά τα χρέη νοσοκομείων που δημιουργήθηκαν μέχρι και 31/12/04

Η Οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου 2000/35 για την καταπολέμηση πληρωμών στις εμπορικές συναλλαγές (Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων L / 200/35/8-8-2000) θα έπρεπε να είχε ενταχθεί στην Ελληνική έννομη τάξη, σύμφωνα με το άρθρο 6 αυτής, το αργότερο μέχρι τις 8-8-2002.

Ήδη το Συμβούλιο της Επικρατείας επεξεργάζεται σχετικό σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος το οποίο με σημαντική καθυστέρηση υπεβλήθη από το Υπουργείο Ανάπτυξης και πιστεύεται ότι το τελικό κείμενο θα δημοσιευθεί στο ΦΕΚ το αργότερο εντός του μηνός Νοεμβρίου 2002.

Α) Σημαντικές ρυθμίσεις προβλεπόμενες από την Οδηγία

Οι ρυθμίσεις της Οδηγίας αφορούν όλες τις πληρωμές στα πλαίσια των εμπορικών συναλλαγών είτε αυτές πραγματοποιούνται μεταξύ επιχειρήσεων είτε μεταξύ επιχειρήσεων και Δημοσίων αρχών, και προβλέπουν:

1) την καταβολή τόκων από τον οφειλέτη ο οποίος καθίσταται απαιτητός από την ημέρα που ακολουθεί την ημερομηνία πληρωμής ή 30 ημέρες μετά την παραλαβή των προϊόντων εάν δεν έχει συμφωνηθεί ειδικά ημέρα αποπληρωμής του τιμήματος.

2) το ύψος του τόκου το οποίο προσδιορίζεται με βάση το άθροισμα του επιτοκίου που εφαρμόζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στην πλέον πρόσφατη κύρια πράξη αναχρηματοδότησής της η οποία πραγματοποιείται πριν από την 1η ημερολογιακή ημέρα του οικείου εξαμήνου (επιτόκιο αναφοράς) συν 7 εκατοστιαίες μονάδες (περιθώριο) εκτός αν η σύμβαση ορίζει άλλως.

3) τον καθορισμό από τις εθνικές αρχές ορισμένων κατηγοριών συμβάσεων για τις οποίες ο τόκος θα καθίσταται απαιτητός το αργότερο σε 60 ημέρες. Η Οδηγία δίδει επίσης την δυνατότητα εφαρμογής της ρύθμισης αυτής στις εθνικές αρχές με την προϋπόθεση ότι θα περιορίζουν την δυνατότητα των συμβαλλομένων να υπερβαίνουν την προθεσμία αυτή ή θα καθορίζουν υποχρεωτικό επιτόκιο το οποίο θα υπερβαίνει το νόμιμο.

4) την παρακράτηση κυριότητας των προϊόντων από τον πωλητή μέχρις εξοφλήσεως του τιμολογίου.

5) την δυνατότητα εκδόσεως τίτλου εκτελεστού εντός 90 ημερών από την κατάθεση σχετικής αγωγής του δανειστού στο αρμόδιο Δικαστήριο.

6) την δυνατότητα εξαιρέσεως από τις εθνικές ρυθμίσεις.
α) των οφειλών οι οποίες αποτελούν αντικείμενο διαδικασίας αφερεγγυότητας η οποία έχει κινηθεί από τον οφειλέτη
β) των συμβάσεων οι οποίες έχουν συναφθεί πριν από τις 8 Αυγούστου 2002
γ) των απαιτήσεων για καταβολή τόκων ύψους κάτω των 5 Ευρώ.

7) την δυνατότητα η οποία δίδεται σε οργανώσεις που εκπροσωπούν μικρομεσαίες επιχειρήσεις (π.χ. ΣΦΕΕ) να προσφύγουν ενώπιον των Εθνικών Δικαστηρίων κατά της εφαρμογής καταχρηστικών όρων των συμφωνιών οι οποίες έχουν συναφθεί μεταξύ δημόσιας αρχής και επιχειρήσεων μελών των ανωτέρω οργανώσεων.

Β) Η ισχύς της Οδηγίας προ της ένταξής της στην Ελληνική έννομη τάξη

Σύμφωνα με την Νομολογία του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων όταν έχει παρέλθει άπρακτη η προθεσμία την οποία θέτει μια οδηγία για την ένταξή της στην έννομη τάξη μιας χώρας μέλους, οι ρυθμίσεις της Οδηγίας εφόσον θεμελιώνουν απ’ ευθείας συνέπειες στις έννομες σχέσεις των αποδεκτών της και τρίτων, κάτι το οποίο συμβαίνει με την παρούσα Οδηγία ισχύουν άμεσα παρά το γεγονός ότι δεν έχει δημοσιευθεί στο ΦΕΚ η σχετική εθνική νομοθετική ρύθμιση εντάξεως της στην Εθνική νομοθεσία.

Στην περίπτωση της εν προκειμένω Οδηγίας αυτό σημαίνει ότι μετά την πάροδο της ημερομηνίας πληρωμής, ή αν δεν προβλέπεται τέτοια στην σύμβαση, μετά 30 ημέρες από την παραλαβή των προϊόντων καθίστανται απαιτητοί τόκοι υπερημερίας από τον προμηθευτή με βάση τα ανωτέρω (βλέπε σημεία Α1 και Α2 ανωτέρω).

Δηλ. στις 15 Σεπτεμβρίου 2002 (37 ημέρες μετά την ημερομηνία κατά την οποία θα έπρεπε η Οδηγία να ενταχθεί στην Ελληνική έννομη τάξη) αν το Νοσοκομείο ή ο πελάτης Χ δεν καταβάλει στον προμηθευτή το οφειλόμενο ποσό σχετικό με παραγγελία της 15ης Αυγούστου 2002 καθίστανται απαιτητοί, εκτός από το οφειλόμενο ποσό και οι τόκοι υπερημερίας.

Σχετική αγωγή μπορεί να καταθέσει ο προμηθευτής κατά του οφειλέτη (Νοσοκομείου ή πελάτη γενικότερα) με την οποία θα ζητήσει κατ΄ εφαρμογήν της Οδηγίας το οφειλόμενο ποσό έντοκα.

Το επιτόκιο βάσει του οποίου υπολογίζονται οι τόκοι καθορίζεται σύμφωνα με την προβλεπόμενη από το σημείο Α2 ανωτέρω ρύθμιση. Αρμόδια Υπηρεσία για τον υπολογισμό του επιτοκίου είναι η Διεύθυνση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος το ύψος του δε ανέρχεται σήμερα σε 4,25% συν 7 ποσοστιαίες μονάδες (βλέπε σημείο Α2 ανωτέρω) ήτοι συνολικά 11.25 %.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να αναφερθεί ότι η Οδηγία αφορά τις εμπορικές συναλλαγές γενικότερα (όχι μόνον συναλλαγές επιχειρήσεων με το Ελληνικό Δημόσιο) επομένως σχετικές αγωγές μπορούν να στραφούν κατά οποιονδήποτε πελατών της εταιρείας ή ακόμη να κοινοποιηθεί στην εταιρεία αγωγή από ιδιώτη ή επιχείρηση για μη εμπρόθεσμη καταβολή (άνω των 30 ημερών) οφειλής της.

Γιάννης Χρυσοσπάθης
Νομικός Σύμβουλος Χαλάνδρι,
1 Νοεμβρίου 2002