Νέα

Τοποθετήσεις στο Ieidiseis.gr και στη δημοσιογράφο Μαρία Τσιλιμιγκάκη κκ.

Σπύρου Φιλιώτη, Αντιπροέδρου ΣΦΕΕ και Αναπληρωτή Υπεύθυνου Αποζημίωσης, HTA, Διαπραγμάτευσης και Φαρμακευτικής Δαπάνης – Αντιπροέδρου & Γενικού Διευθυντή Φαρμασέρβ–Λίλλυ
Χρήστου Σωτηρίου, Ταμία ΣΦΕΕ, Αντιπροέδρου Δ.Σ. και Διευθύνοντος Συμβούλου Win Medica
Κυριάκου Μπερμπεριάν, Μέλους Δ.Σ. ΣΦΕΕ και Γενικού Διευθυντή GENESIS Pharma Ελλάδας, Κύπρου και Μάλτας

στο πλαίσιο δημόσιων παρεμβάσεων για:

τη βιωσιμότητα της φαρμακευτικής πολιτικής,
τη μείωση του clawback
και τη διασφάλιση έγκαιρης και ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στην καινοτομία.

Σπύρος Φιλιώτης, Αντιπρόεδρος ΣΦΕΕ και αναπληρωματικός υπεύθυνος Αποζημίωσης, ΗΤΑ, Διαπραγμάτευσης και Φαρμακευτικής Δαπάνης- Αντιπρόεδρος & Γενικός Διευθυντής Φαρμασέρβ-Λίλλυ

«Στην καθημερινότητά μας όλοι θεωρούμε ότι η υγεία μας είναι πάνω από όλα. Τι συμβαίνει όμως στην πράξη;

Τα τελευταία χρόνια γίνεται μία αξιοσημείωτη προσπάθεια να υλοποιηθούν στην Ελλάδα για πρώτη φορά προγράμματα πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης σοβαρών ασθενειών, να προχωρήσει ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του συστήματος υγείας και η αναβάθμιση των υποδομών των νοσοκομείων της χώρας με χρηματοδότηση από το ταμείο ανάκαμψης και ανθεκτικότητας.

Παρόλα αυτά, η χώρα μας εξακολουθεί να επενδύει λιγότερα για την υγεία ανά κάτοικο και ως ποσοστό του ΑΕΠ σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, τόσο στη συνολική δαπάνη όσο και στη δημόσια χρηματοδότηση.

Η δημόσια φαρμακευτική δαπάνη παραμένει σχεδόν στάσιμη επί σειρά ετών και σαφώς χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Οι ανάγκες των πολιτών αυξάνονται με τη γήρανση του πληθυσμού, αλλά το σύστημα χρηματοδοτείται σαν να βρισκόμαστε ακόμη στην περίοδο της κρίσης.

Την ίδια στιγμή, το clawback έχει εκτροχιαστεί σε ποσοστά που ξεπερνούν το 75% στα νοσοκομειακά φάρμακα και το 60% στον ΕΟΠΥΥ. Και αυτό φαίνεται σε πολλούς ως ένα θέμα που αφορά μόνο τη φαρμακευτική βιομηχανία και τη βιωσιμότητά της, που σαφώς διακυβεύεται.

Ωστόσο, μία τέτοια άποψη είναι παντελώς παραπλανητική. Η υποχρηματοδότηση του φαρμάκου αφορά πρωτίστως τους ασθενείς, δηλαδή δυνητικά τον καθένα από εμάς.

Η επιτάχυνση της βιοϊατρικής έρευνας δίνει τη δυνατότητα πρωτοποριακών θεραπειών που μπορούν να αλλάξουν τη ζωή των ασθενών ή να δώσουν ελπίδα εκεί που πριν δεν υπήρχε.

Το περιβάλλον στην Ελλάδα όμως, δεν είναι ούτε προβλέψιμο ούτε φιλικό στην καινοτομία, με αποτέλεσμα οι ασθενείς, πολλές φορές, να λαμβάνουν μια νέα θεραπεία μήνες ή χρόνια αργότερα από τους ασθενείς άλλων χωρών της ΕΕ. Από τις νέες θεραπείες που εγκρίθηκαν ευρωπαϊκά την περίοδο 2020–2023, μόλις το 25% είναι πλήρως διαθέσιμες σήμερα στην Ελλάδα ενώ ένα ποσοστό γύρω στο 55% των νέων φαρμάκων δεν έχουν πάρει έγκριση ενώ 18% διατίθεται υπό περιορισμούς.

Ταυτόχρονα και στις κλινικές μελέτες, τα κίνητρα είναι ελλιπή, οι διαδικασίες που θα άρουν τα εμπόδια κινούνται πολύ αργά και το αποτέλεσμα είναι πάλι σε βάρος των ασθενών που στερούνται τη δυνατότητα να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμα φάρμακα, όταν αυτές τελικά δεν πραγματοποιούνται στην Ελλάδα αλλά σε άλλους προορισμούς.

Η βελτίωση της υγείας του πληθυσμού της χώρας μας απαιτεί συνολικό στρατηγικό σχεδιασμό (για την πρόληψη, έγκαιρη διάγνωση, πρόσβαση σε θεραπείες κτλ), την ανεύρεση πόρων για επαρκή χρηματοδότηση και την ενίσχυση όλων εκείνων των θεσμών που θα φροντίσουν ώστε οι πόροι να διατεθούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Μα πάνω από όλα χρειάζεται να είναι η υγεία υψηλή προτεραιότητα της Πολιτείας, και μία πραγματική επένδυση στο μέλλον της χώρας».

Χρήστος Σωτηρίου, Ταμίας ΣΦΕΕ, Αντιπρόεδρος Δ.Σ. και Διευθύνων Σύμβουλος, Win Medica

«Το clawback αποτέλεσε σε μια εξαιρετικά δύσκολη δημοσιονομική περίοδο, ένα αναγκαίο εργαλείο για τη διασφάλιση της απρόσκοπτης πρόσβασης των ασθενών στο φάρμακο και της συνολικής σταθερότητας του Συστήματος Υγείας. Ωστόσο, σήμερα, καθώς οι ανάγκες περίθαλψης αυξάνονται και το περιβάλλον γίνεται ολοένα πιο σύνθετο και απαιτητικό, καθίσταται σαφές ότι απαιτείται μια πιο ισορροπημένη και μακροπρόθεσμα βιώσιμη προσέγγιση.

Κατά την προσωπική μου εκτίμηση, στρατηγικός στόχος της φαρμακοβιομηχανίας πρέπει να είναι η σταδιακή, προβλέψιμη και θεσμικά κατοχυρωμένη αποκλιμάκωση του clawback, μέσα από ουσιαστική συνεργασία με την Πολιτεία και την υλοποίηση στοχευμένων μεταρρυθμίσεων. Η ελληνική φαρμακοβιομηχανία έχει αποδείξει στην πράξη ότι μπορεί να λειτουργεί ως σταθερός και αξιόπιστος εταίρος του δημόσιου συστήματος, συμβάλλοντας ουσιαστικά τόσο στη συγκράτηση της φαρμακευτικής δαπάνης όσο και στη διασφάλιση της επάρκειας της αγοράς. Μέσα από ποιοτικές και οικονομικά αποδοτικές θεραπείες, στηρίζουμε καθημερινά την πρόσβαση των ασθενών, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουμε στη δημιουργία του αναγκαίου δημοσιονομικού χώρου για την ένταξη της καινοτομίας. Ωστόσο, η μακροχρόνια και συστηματική μετακύλιση της υπέρβασης της δαπάνης στις επιχειρήσεις περιορίζει την επενδυτική δυνατότητα του κλάδου και αναστέλλει την περαιτέρω ενίσχυση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας.

Η ουσιαστική μείωση του clawback μπορεί να επιτευχθεί μέσα από ρεαλιστικούς και επαρκώς χρηματοδοτημένους προϋπολογισμούς, την ενίσχυση των μηχανισμών ελέγχου της ζήτησης, την πλήρη αξιοποίηση των θεραπευτικών πρωτοκόλλων και την προώθηση οικονομικά αποδοτικών θεραπευτικών επιλογών. Παράλληλα, η διαμόρφωση ενός σταθερού και προβλέψιμου πλαισίου κινήτρων για επενδύσεις στην έρευνα και την παραγωγή μπορεί να λειτουργήσει πολλαπλασιαστικά, τόσο για το Σύστημα Υγείας όσο και για την εθνική οικονομία.

Με αμοιβαία εμπιστοσύνη, σαφείς κανόνες και κοινό στόχο, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα βιώσιμο και ανθεκτικό φαρμακευτικό περιβάλλον, προς όφελος των ασθενών και της χώρας».

Κυριάκος Μπερμπεριάν, Μέλος Δ.Σ. ΣΦΕΕ , Γενικός Διευθυντής GENESIS Pharma Ελλάδας, Κύπρου, Μάλτας

«Το clawback αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια για τη βιωσιμότητα του φαρμακευτικού συστήματος και την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες. Τα τελευταία χρόνια, η συνολική φαρμακευτική δαπάνη αυξάνεται με διψήφιο ρυθμό, ενώ οι περιορισμένες ενισχύσεις κρατικής χρηματοδότησης, δεν επαρκούν για να καλύψουν αυτή την αύξηση, με αποτέλεσμα η κρατική συμμετοχή στη δαπάνη να μειώνεται σταθερά. Σε δαπάνη €8,5 δις για το 2024, το κράτος κάλυψε μόλις το 36%, ενώ η βιομηχανία επωμίστηκε πάνω από το 50% μέσω επιστροφών/clawback. Στα νοσοκομειακά φάρμακα η εικόνα είναι ακόμη πιο δυσμενής, καθώς σχεδόν οκτώ στα δέκα φάρμακα να καλύπτονται από τον κλάδο μας.

Σήμερα, η χώρα μας καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα επιστροφών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Για να μεταστραφεί αυτή η κατάσταση, απαιτείται σταδιακή γεφύρωση του χρηματοδοτικού κενού μέσω ενός βιώσιμου μοντέλου χρηματοδότησης, το οποίο θα προβλέπει ρεαλιστική αναπροσαρμογή του κρατικού προϋπολογισμού ώστε να καλύπτει με μεγαλύτερη επάρκεια τις πραγματικές ανάγκες, καθορισμό ανώτατου ποσοστού υποχρεωτικών επιστροφών που δεν θα ξεπερνά το 40% — στα επίπεδα δηλαδή του 2020, που αποτέλεσε τη βάση για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας — καθώς και συνυπευθυνότητα στη διαχείριση των αποκλίσεων.

Παράλληλα, είναι αναγκαίο να θεσπιστεί ένα αξιόπιστο πλαίσιο ελέγχου και αποδοτικότητας στη συνταγογράφηση, που θα προάγει ορθολογικό μείγμα συνταγογράφησης και βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, συμβάλλοντας στη συγκράτηση του ρυθμού αύξησης της φαρμακευτικής δαπάνης. Η έναρξη του ηλεκτρονικού φακέλου ασθενούς πριν από λίγους μήνες αποτελεί ένα σημαντικό βήμα. Εξίσου κρίσιμη είναι η εφαρμογή δεσμευτικών θεραπευτικών πρωτοκόλλων, η ενεργοποίηση των φίλτρων SPC στη συνταγογράφηση, η ολοκληρωμένη θέσπιση μητρώων ασθενών και η ηλεκτρονική συνταγογράφηση στα νοσοκομεία, μέτρα που πρέπει να προχωρήσουν με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα. Σε μια προσπάθεια εξορθολογισμού, μεγιστοποίησης της αποτελεσματικότητας και ενίσχυσης της διαφάνειας του συστήματος, είναι απαραίτητη η συνδυαστική αξιοποίηση πραγματικών δεδομένων και ψηφιακών εργαλείων καθολικά».