Νέα

Tourism Today | Ρεπορτάζ: Χάρης Ντιγριντάκης

Τα παράδοξα του συστήματος 

«Η Ελλάδα παρουσιάζει τα υψηλότερα επίπεδα επιστροφών, ενώ έχει από τις χαμηλότερες τιμές πρωτοτύπων στην Ευρώπη, γεγονός που μας φέρνει σε ακραία θέση σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Παρά τις σχετικές αυξήσεις στη δημόσια δαπάνη τα τελευταία χρόνια, τα επίπεδα επιστροφών εξακολουθούν να έχουν ανοδική τάση.

Τα κόστη κοινωνικών και προνοιακών πολιτικών δημιουργούν αυξημένη δαπάνη που καλύπτεται από τη βιομηχανία. Ένα πρόσφατο και ιδιαίτερα ενδεικτικό παράδειγμα αποτελεί η επίπτωση του ιδιαίτερα επιτυχημένου προγράμματος «Προλαμβάνω», μέσω του οποίου πραγματοποιήθηκαν προληπτικές εξετάσεις σε 1 εκατ. πολίτες, με τη χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης.

Η άμεση επίπτωση αυτών των διαγνώσεων στη φαρμακευτική δαπάνη εκτιμάται σε 100 εκατ. ευρώ, ποσό για το οποίο δεν έχει προβλεφθεί αντίστοιχη χρηματοδοτική μέριμνα από την Πολιτεία. Σε μεσο- και μακροπρόθεσμο ορίζοντα, οι συνολικές επιπτώσεις του προγράμματος στα οικονομικά της υγείας είναι σαφώς θετικές για το κράτος, καθώς η πρόληψη αποδεικνύεται σημαντικά πιο αποδοτική.»

Πρόσβαση στην καινοτομία

Ο Γενικός Διευθυντής του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος υπογραμμίζει ότι οι υπερβολικές επιστροφές είχαν επίπτωση στην πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες.

Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη της IQVIA (2025), μόνο 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα που θα μπορούσαν να έρθουν στην Ελλάδα είναι σήμερα διαθέσιμο (36 από τα 178 που εγκρίθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων-ΕΜΑ την περίοδο 2021–2024).

«Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνονται και από τη μελέτη EFPIA/IQVIA Patients W.A.I.T. (2024), που δείχνει ότι μόλις 44 από τα 173 νέα φάρμακα της περιόδου 2020–2023 είναι πλήρως διαθέσιμα στη χώρα μας. Επιπρόσθετα τα νέα φάρμακα έρχονται με καθυστέρηση σχεδόν 2 χρόνων (654 ημέρες) από την ημερομηνία έγκρισής τους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ)» τονίζει ο κ. Χειμώνας και προσθέτει: «η επιτάχυνση της πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες στην Ελλάδα, χωρίς δημοσιονομικό εκτροχιασμό, προϋποθέτει έναν συνδυασμό θεσμικών, τεχνικών και πολιτικών παρεμβάσεων, καθώς και καλύτερη στόχευση.

Με συντομότερες και πιο έξυπνες διαδικασίες, αξιοποίηση ευρωπαϊκών εργαλείων και σύνδεση της αποζημίωσης με την πραγματική αξία, η Ελλάδα μπορεί να μειώσει τις καθυστερήσεις και ταυτόχρονα να προστατεύσει τη δημοσιονομική ισορροπία.»

Κοιτώντας μπροστά και ισορροπώντας το σύστημα

Για να εξισορροπηθεί το σύστημα θα πρέπει να τεθεί ένας διττός στόχος (συγκράτηση συνολικής δαπάνης και αύξηση δημόσιας χρηματοδότησης) με ταυτόχρονη εισαγωγή ενός μηχανισμού συνυπευθυνότητας για τη διαχείριση των αποκλίσεων.

Καταρχήν, είναι απαραίτητο να συγκρατηθεί η αύξηση της δαπάνης και το σύστημα να επιστρέψει σε μια πιο ορθολογική χρηματοδότηση, ενώ θα πρέπει να υπάρξουν δράσεις και χρηματοδοτικές ενέσεις για τη διαχείριση του χρηματοδοτικού κενού που προκύπτει.

«Αν δεν υπάρξει διαχείριση στη δαπάνη, αυτή μπορεί να φτάσει τα €10,5 δισ. έως το 2028. Απαιτείται σταδιακός επαναπροσδιορισμός της δημόσιας επένδυσης στο φάρμακο, στο επίπεδο των χωρών της Νότιας Ευρώπης.

Ταυτόχρονα θα πρέπει να μειωθούν οι υποχρεωτικές επιστροφές (clawback & rebates). Ένας ρεαλιστικός και εφικτός στόχος είναι να επιστρέψουμε σε ποσοστό ~40% επιστροφές, στα επίπεδα δηλαδή του 2020, που αποτέλεσε τη βάση για το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Τέλος, αν δεν ληφθούν και δεν υλοποιηθούν δομικά μέτρα άμεσα, η φαρμακευτική δαπάνη θα οδηγηθεί σε μη βιώσιμα επίπεδα με ό,τι συνέπειες θα έχει αυτό για τον κλάδο, αλλά και κυρίως για την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις θεραπείες τους» αναφέρει ο κ. Χειμώνας.

Οι προτάσεις του ΣΦΕΕ διαχρονικά σταχυολογούνται γύρω από τρεις στρατηγικούς πυλώνες:

1) Επένδυση στο φάρμακο: Η Ελλάδα πρέπει να ενισχύσει ουσιαστικά τη δημόσια φαρμακευτική χρηματοδότηση, ώστε να καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες του ελληνικού πληθυσμού.

2) Ολοκλήρωση και υλοποίηση όλων των εξαγγελθέντων μεταρρυθμίσεων, για έλεγχο της συνταγογράφησης και αποτελεσματική διαχείριση των πόρων, μέσω της αξιοποίησης σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων.

3) Ενίσχυση των κινήτρων για επενδύσεις σε Έρευνα και Ανάπτυξη όπως γίνεται και για τις παραγωγικές επενδύσεις: Η Πολιτεία οφείλει να θεσπίσει πρόσθετα και στοχευμένα κίνητρα, ώστε η χώρα να καταστεί ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις σε κλινικές μελέτες, οι οποίες αποφέρουν σημαντικά οφέλη για τους ασθενείς, το σύστημα υγείας και την εθνική οικονομία.

Οι δυο πρώτοι πυλώνες καλύπτονται με μια μόνο κίνηση: θέσπιση ρήτρας συνυπευθυνότητας για την υπέρβαση της προκαθορισμένης δαπάνης, όπως αντίστοιχα έχει εφαρμοστεί σε άλλες χώρες, π.χ. Κύπρος, Βέλγιο, Ιταλία, Ηνωμένο Βασίλειο κ.λπ.