Φαρμακευτική Δαπάνη

Η φαρμακευτική δαπάνη που έχει οριστεί δεν είναι επαρκής για την κάλυψη των αναγκών του πληθυσμού. Χρειάζεται αύξηση τόσο του προϋπολογισμού της εξωνοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης όσο και της αντίστοιχης νοσοκομειακής δαπάνης.

Παρούσα κατάσταση

  • Εξωνοσοκομειακή Φαρμακευτική Δαπάνη:
    Η εξωνοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη,  παγιώνεται από το 2016 έως το 2018 στα 1,945 δις ευρώ ετησίως, μέσω κλειστών προϋπολογισμών για τα επόμενα 3 χρόνια. Για να τεθεί ένας κλειστός προϋπολογισμός, θα έπρεπε τουλάχιστον να έχουν ληφθεί υπόψη δημογραφικά, επιδημιολογικά και κοινωνικοοικονομικά στοιχεία, όπως δεδομένα επιπολασμού και επίπτωσης του πληθυσμού, αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης, αλλαγές στην ασφαλιστική κάλυψη κοκ.
  • Υπέρβαση εξωνοσοκομειακής φαρμακευτικής δαπάνης:
    Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει πως οι πραγματικές ανάγκες της αγοράς για την εξωνοσοκομειακή περίθαλψη κυμαίνονται στα 2.3 – 2.5 δις ευρώ. Ειδικότερα, η εξέλιξη των αυτόματων επιστροφών (clawback) και των υποχρεωτικών εκπτώσεων (rebate) επιβεβαιώνουν την ανεπάρκεια της δαπάνης, καθώς το συνολικό ποσό με το οποίο συνεισφέρει η βιομηχανία αυξάνεται κάθε χρόνο, με αποτέλεσμα το 2015 να ανέρχεται στα 630 εκατ. Με άλλα λόγια, οι φαρμακευτικές εταιρείες πλέον καλύπτουν περισσότερο από το 24% της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης.
  • Νοσοκομειακή Φαρμακευτική Δαπάνη:
    Ομοίως, η επιβολή ενός αυθαίρετου κλειστού προϋπολογισμού στη δημόσια νοσοκομειακή δαπάνη που τέθηκε, στα € 570 εκατομμύρια για το 2016, δεν επαρκεί και ενισχύει τους φόβους ότι κατά τη διάρκεια της χρονιάς θα αποτελέσει τροχοπέδη στην απρόσκοπτη λειτουργία των νοσοκομείων, αλλά και στην πρόσβαση των ασθενών στις αναγκαίες θεραπείες τους. Αποτέλεσμα αυτού είναι η υπέρβαση της νοσοκομειακής δαπάνης από τον οριζόμενο στόχο και η επιβολή clawback ύψους περίπου 180 εκατ. ευρώ (32% της οριζόμενης νοσοκομειακής δαπάνης).

Ενδεικτικά, αναφέρουμε πως η νοσοκομειακή φαρμακευτική δαπάνη έχει μειωθεί περίπου κατά 55% την περίοδο 2009-2015, ενώ ο αριθμός των νοσηλευόμενων ασθενών έχει αυξηθεί κατά 31% (Bi-Health, 2009-2015).

  • Αύξηση ιδιωτικής δαπάνης: Έχει σημειωθεί σημαντική αύξηση της ιδιωτικής δαπάνης τόσο της θεσμοθετημένης συμμετοχής τους, όσο και των out of pocket payment (OOPs). Χαρακτηριστικά από το 15% μεσοσταθμικά που ήταν η συμμετοχή στα φάρμακα το 2012, έχει αυξηθεί στο 26% το 2014 με βάση τα στοιχεία του ΕΟΠΥΥ, ενδεικτικά το τρίμηνο Μάρτιος – Μάιος 2016 στο 27,4% -εξαιρουμένης της μηδενικής (0%) συμμετοχής-, επιβαρύνοντας έτσι τους οικονομικά αδύναμους ασθενείς και ενισχύοντας τη θέση μας ότι πρέπει να μεταβούμε σε ένα πιο δίκαιο σύστημα συμμετοχής.

 

Οι προβλέψεις για το 2016 είναι δυσοίωνες. Οι εταιρίες αναγκάζονται να υποκαθιστούν το ρόλο του κράτους στην άσκηση των βασικών του υποχρεώσεων προς τους πολίτες προκειμένου να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβασή τους στις αναγκαίες θεραπείες.

 

Οι προτάσεις μας: 

  • Ο στόχος για την εξωνοσοκομειακή δαπάνη των € 1.945 δις για τα επόμενα 3 χρόνια δεν επαρκεί και για το λόγο αυτό κρίθηκε απαραίτητη η εκπόνηση μελέτης σχετικής με το καθορισμό της ελάχιστης δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης από ειδικούς επιστήμονες.
  • Σταθερή αποπληρωμή χρεών των φαρμακευτικών εταιριών όπως ορίζεται από την Ευρωπαϊκή Οδηγία 2011/7 σύμφωνα με την οποία τα χρέη του Δημοσίου πρέπει να τακτοποιούνται εντός 60 ημερών, η οποία μπορεί να συνεισφέρει στην καλύτερη διαπραγματευτική δυνατότητα μεταξύ του ασφαλιστικού φορέα και των προμηθευτών.
  • Θεσμοθέτηση ανώτατου ορίου υπέρβασης ως κριτήριο επιμερισμού της ευθύνης μεταξύ Πολιτείας και φαρμακευτικών εταιριών.
  • Υπολογισμός της υπέρβασης (clawback) σε τιμές παραγωγού (ex factory).
  • Ενσωμάτωση των οριζόντιων rebate σε ένα rebate όγκου, το οποίο θα είναι πιο απλό, δίκαιο και σταθερό, θα ενισχύει τη διαφάνεια αλλά και την προβλεψιμότητα για τις επιχειρήσεις και θα αντικαθιστά σε μία κλίμακα όλα τα επιμέρους rebates.
  • Σύσταση και Ενεργοποίηση της Τεχνικής Επιτροπής Παρακολούθησης της Φαρμακευτικής Δαπάνης σε μηνιαία βάση με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των εμπλεκόμενων φορέων στην αλυσίδα διανομής του φαρμάκου, με σκοπό την διερεύνηση άμεσων λύσεων και τη διαμόρφωση προτάσεων για τον έλεγχο της δαπάνης.
  • Δεδομένης της υποβάθμισης της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας, της οικονομικής κρίσης και της ασφαλιστικής κατάστασης του πληθυσμού, ο ΣΦΕΕ έχει ήδη καταθέσει μια σειρά προτάσεων που θα ενισχύσουν τη χρήση των πιο αποδοτικών θεραπειών και θα ενισχύσουν τη συγκράτηση των δαπανών, τον έλεγχο του όγκου συνταγογράφησης και την αποτελεσματικότερη κατανομή των πόρων έως ότου εκτιμηθεί το κατάλληλο ύψος του προϋπολογισμού. Προτάσεις όπως:
    • Καθολική και υποχρεωτική εφαρμογή και χρήση των Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων Συνταγογράφησης για τις πιο δαπανηρές κατηγορίες φαρμάκων, καθώς αποτελεί αναγκαία συνθήκη για τη σωστή διαχείριση της φαρμακευτικής αγωγής, τον εξορθολογισμό της συνταγογράφησης, τη συγκράτηση των δαπανών και την εξασφάλιση της καλής κλινικής πρακτικής.
    • Εφαρμογή Μητρώων Ασθενών (Registries) για συγκεκριμένες κατηγορίες φαρμάκων που διατίθενται μέσω του ΕΟΠΥΥ, ώστε να γίνει καταγραφή των ασθενών, παρακολούθηση των εκβάσεων των φαρμακευτικών θεραπειών, που θα οδηγήσει στην αποτύπωση του πραγματικού κόστους για το ασφαλιστικό σύστημα.
    • Προσδιορισμό των κατάλληλων SPC φίλτρων με βάση τις περιλήψεις χαρακτηριστικών των φαρμάκων για τις ενδεδειγμένες ενδείξεις ή άλλων ενδεδειγμένων θεραπευτικών πρακτικών και προσδιορισμό φίλτρων ποσοτήτων με βάση την ενδεδειγμένη δοσολογία και τη συσκευασία του εκάστοτε φαρμακευτικού προϊόντος (σε μηνιαία θεραπεία) για τον αποτελεσματικότερο έλεγχο της συνταγογράφησης. Η χρήση των φίλτρων πρέπει να είναι γενικευμένη και υποχρεωτική.
    • Εφαρμογή μέτρων ελέγχου δαπάνης και σε άλλα κέντρα κόστους. Το φάρμακο αποτελεί μόνο το 15% των δαπανών υγείας. Άρα τα μέτρα θα πρέπει να επεκταθούν και στο υπόλοιπο 85% των δαπανών υγείας. Οι πόροι που θα εξοικονομηθούν μπορούν να ανακατανεμηθούν με βάση τις ανάγκες των ασθενών.
  • Οι ανασφάλιστοι και οι άποροι θα πρέπει να καλύπτονται από ειδικό κονδύλι, πιθανώς χρηματοδοτούμενο από Ευρωπαϊκά προγράμματα / ταμεία και όχι από τον προϋπολογισμό της ήδη συμπιεσμένης φαρμακευτικής δαπάνης.
  • Επίσης, θα πρέπει να υπάρξει επένδυση σε προγράμματα πρόληψης, αγωγής και προαγωγής της υγείας, προκειμένου να μειωθεί το φορτίο νοσηρότητας στο μέλλον και να περιοριστεί η αλόγιστη χρήση των πόρων του συστήματος υγείας, συμπεριλαμβανομένου και της φαρμακευτικής αγωγής.
    • Σε αυτό το πλαίσιο, προτείνουμε την εξαίρεση των εμβολίων από τη φαρμακευτική δαπάνη, αφού η χορήγησή τους και ο προληπτικός εμβολιασμός σε ομάδες υψηλού κινδύνου, αλλά και στο γενικότερο πληθυσμό, μπορούν να αποτρέψουν επιδημίες (βλ. Η1Ν1) και να εξοικονομηθούν πόροι από το σύστημα υγείας συνολικά.
  • Προοπτική ανίχνευση νέων τεχνολογιών- Horizon scanning: Αυτή τη στιγμή ερευνώνται πάνω από 7.000 νέα φάρμακα παγκοσμίως και αναμένονται ιδιαίτερα θετικά νέα για την αντιμετώπιση ασθενειών μέσα στην επόμενη πενταετία. 7.000 καινοτόμα φάρμακα και νέες τεχνολογίες που έχουν τη δυνατότητα να παρέχουν οφέλη στους ασθενείς, το Σύστημα Υγείας και την κοινωνία. Η φαρμακοβιομηχανία προσφέρει όλο και περισσότερα καινοτόμα νέα φάρμακα και εμβόλια. Αναγνωρίζουμε ότι, προκειμένου οι ασθενείς και τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης να επωφεληθούν από αυτό το νέο κύμα της φαρμακευτικής καινοτομίας, η υγειονομική περίθαλψη πρέπει να είναι προσιτή σήμερα και βιώσιμη στο μέλλον.
  • Αξιοποίηση δεδομένων της ΗΔΙΚΑ από ιδιώτες προς έσοδα (π.χ. επιδημιολογικά στοιχεία, πληθυσμός υπό κάλυψη, ρυθμός αύξησης κατανάλωσης αποζημιούμενων φαρμάκων, δεδομένα χρήσης υπηρεσιών υγείας κ.α.)
  • Ορθή πρακτική διαχείρισης αποθέματος (Stock Management) στα φαρμακεία νοσοκομείων και ΕΟΠΥΥ κάθε φορά πριν τον υπολογισμό του clawback.
  • Υπολογισμός νοσοκομειακού clawback βάσει κατανάλωσης και όχι αγορών.
  • Χρήση ηλεκτρονικής κάρτας υγείας ασθενούς στην οποία θα περιλαμβάνονται όλα τα ιατρικά δεδομένα των ασφαλισμένων συμπεριλαμβανομένου και στοιχείων για νοσηλείες ή φάρμακα που έχουν λάβει και έλεγχο κατανάλωσης ανά ΑΜΚΑ. Πέραν της διευκόλυνσης στις συναλλαγές των ασθενών με το δημόσιο Σςύστημα Υγείας και τους συμβεβλημένους φορείς με τον ΕΟΠΥΥ, θα ενισχύσει τη συγκράτηση των δαπανών υγείας, αφού δε θα είναι πιθανές οι σπατάλες λόγω της καταγραφής όλων των δεδομένων.

Έλεγχο όγκου ζήτησης φαρμάκων μέσω αξιοποίησης των δεδομένων του συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης και αποζημίωσης.